انزوای کودکان از تنهایی در خانه

آرزوی داشتن خواهر یا برادر، گاهی تلاشی کودکانه برای فرار از تنهایی است؛ نیازی عاطفی که علی‌الله سلیمی در یادداشتی درباره کتاب «کاش یک برادر داشتم» به آن می‌پردازد.

وقتی عاشق لبنان می‌شوی، یادت نرود ایرانی هستی!

«در بازداشت حزب‌الله» روایتی است که نه در شیفتگی بی‌چون‌وچرا به این سرزمین گم می‌شود و نه با نگاهی از بالا به پایین، تجربه مقاومت را نادیده می‌گیرد.

دنیای کودکی همیشه به سادگی ظاهرش نیست

جابه‌جایی خانه، از دست دادن دوستان و زورگویی در مدرسه، اتفاق‌هایی که شاید برای بزرگ‌ترها ساده باشند، اما برای کودکان بخشی از دشواری‌های زندگی‌اند.

ناشر، سازنده آینده یا فروشنده کتاب؟

حمیدرضا سیدناصری، ناشر، نویسنده و پژوهشگر، در این یادداشت به نقش ناشران در آینده فرهنگی جامعه می‌پردازد و تأکید می‌کند که رسالت نشر فراتر از فروش کتاب است.

با طنزپردازان/ ۳۱

در صفحات «توفیق»؛ با شاعری که رنج مردم را به طنز می‌سرود

عبدالعلی رزاقی با تیغ تیز طنز، سر بی‌مو، جیب خالی و وعده‌های توخالی رجال عصر خود را در «توفیق» نوازش کرد، تا ثابت کند اگر بنز و پلو سهم اغنیاست، شعر و لنگه‌کفش عیال مال فقراست!

وطنیات/۴۱

سیمین بهبهانی، شاعری که به‌جای مرثیه، مرهم می‌گذاشت

سیمین بهبهانی در اشعار «به شب که هر مرغ و ماهی» و «مردی که یک پا ندارد»، مادری را از عاطفه فردی به کنشی اخلاقی، اجتماعی و پرستارانه بدل می‌کند که با رنج جمعی رودررو می‌ایستد.

پیرمردی با عصا در خط مقدم؛ روایت زندگی شهید محراب کرمانشاه

آیت‌الله اشرفی اصفهانی، فقیه و امام جمعه کرمانشاه، پس از دهه‌ها مجاهدت علمی و حضور در جبهه‌های دفاع مقدس، ۲۳ مهر ۱۳۶۱ در محراب نماز جمعه به دست منافقین ترور شد و به شهادت رسید.

نگاهی به مقاله «نگو نشان بده ابلهانه‌ترین قانون نویسندگی است»؛

وقتی «گفتن» ممنوع می‌شود

مقاله «نگو نشان بده ابلهانه‌ترین قانون نویسندگی است» یکی از مشهورترین قواعد داستان‌نویسی را به چالش می‌کشد.

وقتی نوشتن به مبارزه با فراموشی تبدیل می‌شود

زینت ابراهیم، همسر شیخ زکزاکی، در زندان و پس از شهادت فرزندانش قلم به دست گرفت تا تاریخ نهضت اسلامی نیجریه را روایت کند؛ روایتی که در کتاب «تا روشنایی» به تلاشی برای ثبت حقیقت است.

گواهی‌های انسانی/ ۳۷

فرسودن بقای تروریزم

میدان تعیین سرنوشت اسرائیل به مرزهای فلسطین محدود نمی‌شود. هر جا که ادامه اشغال برای اسرائیل هزینه می‌سازد و پشتیبانی از آن برای دولت‌های دیگر دشوارتر می‌شود، بخشی از محاسبه تغییر می‌کند.

مردی که وسط خیابان کتاب می‌خواند

میان هیاهوی شب‌های خیابان، مردی با موهای سفید سر در کتاب دارد؛ تصویری از خلوتی کوچک در دل شلوغی، که چشم را از جمعیت می‌گیرد و به صفحه‌های کتاب می‌دوزد.

با طنزپردازان/ ۳۱

چرا هنوز از طعنه‌های ۶۰۰ ساله حافظ می‌سوزیم؟

طنز حافظ نه فکاهه‌ای گذرا، بلکه برّنده‌ترین تیغ نقد اجتماعی در برابر زهد ریایی است؛ کنایه‌ای عفیف و چندلایه که با ایهام، مرز میان شوخی و جدیت را بر مدعیان زهد و قدرت فرومی‌بندد.

شفیعی کدکنی، ذوالفنون زمانه ما

به گفته دستغیب، شفیعی کدکنی با پیوند بلاغت سنتی و زبان علمی نو، سدّی استوار در برابر نقدِ نظریه‌زده ساخت؛ دانشمندی ذوالفنون که جامعیت علمی و فروتنی اخلاقی را با اصالت پژوهش درآمیخته است.

بخشی از عظمت خراسان؛ مکتب پژوهشی و زیست‌جهان استاد شفیعی کدکنی

از نگاه یاحقی، راز ماندگاری و نفوذ شفیعی کدکنی در شعر و پژوهش، تعلق خاطر عمیق به زادبوم است؛ هویتی بالنده که با پیوند سنت و نوآوری، از او نماد درخشان فرهنگ و مکتب خراسان را ساخته است.

وطنیات / ۴۰

«اهل کاشانم، اما شهر من کاشان نیست»؛ وطنِ گمشده سهراب کجاست؟

بازخوانی منظومه فکری سهراب سپهری نشان می‌دهد مفهوم وطن در آثار او منطبق با مرزهای سیاسی نیست، در پیوندی ژرف میان اقلیم زادگاه، میراث کهن، معنویت عرفانی و زیست‌جهان انسانی تجلی یافته است.

از جمالزاده تا قدس‌نخعی؛ ماراتنِ نامزدیِ نوبل برای نویسندگان ایرانی

در آستانه اعلام نوبل ۲۰۲۶، احسان رضایی نگاهی به اسناد فاش‌شده آکادمی سوئد تا سال ۱۹۷۵ دارد که نشان می‌دهد چه کسانی و با چه معیارهایی برای این جایزه معتبر جهانی از ایران پیشنهاد شده‌اند.

حکایت دوست از دوست، جعفر شهری از نگاه ناشر آثارش

آثار جعفر شهری گنجینه گرانبهایی است از لغات، اصطلاحات، تعبیرات، مضمون‌ها، ضرب‌المثل‌ها، تکیه کلام‌ها و سرشار از واژگانی که وسعت و عمق حیرت‌انگیزی دارند که بر غنای زبان فارسی افزوده‌اند.

قانون‌ها هم به بازنگری نیاز دارند!

حسن قریبی، به مناسبت سی‌سالگی تصویب قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه در این یادداشت به بازنگری این قانون پرداخته است.

با طنزپردازان/ ۳۰

یکی بود، یکی نبود، یک طنزپرداز بود که بدهکار همه بود!

عمران صلاحی با آمیختن خنده‌ای نجیب با دردهای اجتماعی، نام خود را به عنوان چهره‌ای ماندگار در تاریخ طنز و شعر معاصر تثبیت کرد؛ آفریننده‌ای که طنز را ابزار آگاهی می‌دانست.

برای شناخت سیدعباس موسوی، این کتاب کافی نیست!

«قلبی که دوبار فروریخت» با تکیه بر خاطرات شیخ محمدعلی خاتون، گوشه‌هایی از زندگی علمی، معنوی و مبارزاتی شهید سیدعباس موسوی، دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان را روایت می‌کند.

«قلک‌های دوقلو»، روایتگر دختری که جنگ را از پشت جبهه تجربه می‌کند

رمان نوجوان «قلک‌های دوقلو» روایتگر تجربه جنگ از پشت جبهه و زندگی دختری است که میان سختی‌های خانواده، دغدغه رزمندگان و امید به آینده بزرگ می‌شود.

وطنیات/ ۳۹

از دهان دوخته تا رویای مدرسه؛ بازخوانی دو چکامه وطنی فرخی یزدی

فرخی یزدی با پیوند زبان اعتراض، حافظه تاریخی و ضرورت علم و کار، شعر مشروطه را از مدیحه‌سرایی سنتی به ابزاری روشنگر برای رهایی ملی و پاسداری از حقوق اساسی جامعه بدل ساخت.

گواهی‌های انسانی / ۲۵

راه ایجاد تغییر

خانواده شبکه است. جمع دوستان شبکه است. همکاران و همسایه‌ها شبکه هستند. مسجد و هیئت هم همین طور. حتی کسانی که در مخالفت با یک وضع موجود با هم ارتباط پیدا کرده‌اند، یک شبکه ساخته‌اند.

سجاد زبرجدی هنوز حواسش هست؛ قصه جوانی که هفتم مهر تمام نشد

هفتم مهر برای خیلی‌ها یک تاریخ در تقویم است، اما برای خانواده و دوستان سجاد زبرجدی، روزی است که زندگی به «قبل» و «بعد» تقسیم شد؛ روزی که سجاد در سوریه به شهادت رسید و رفت.

مردی فراتر از قاب

در «دیدار با دبیر کل»، با مردی روبه‌رو می‌شویم که می‌توانسته با یک رفتار ساده، یک جمله، یک شوخی یا حتی نحوه برخوردش با یک مهمان، در ذهن طرف مقابل ماندگار شود.

با طنزپردازان/ ۲۹

خلیل سامانی، موجی که طنز را به سلاح تبدیل کرد

خلیل سامانی «موج»، با راه‌اندازی انجمن و ماهنامه «باغ صائب» و تلفیق قالب‌های کهن با طنز تلخ سیاسی، از چهره‌های پیونددهنده شعر سنتی و مطبوعات انتقادی بود.

گواهی‌های انسانی/ ۲۱

وقفوهم انهم مسئولون

در زمان جنگ، جامعه بیش از همیشه به کسانی نیاز دارد که اگر توان بیشتری دارند، سهم بیشتری از بار مشترک بردارند. داشتن پول بیشتر یعنی مسئولیت بیشتر برای کم‌کردن فاصله‌ای که پول ساخته است.

یک خرید اتفاقی، روایت فلسطین را به چشمم آورد

کتاب «چشم‌های غزه» روایتی متفاوت از فلسطین، مقاومت و رنج مردم غزه از نگاه یک نویسنده جوان است؛ روایتی که مخاطب را با واقعیت زندگی فلسطینی‌ها و معنای فلسطینی بودن روبه‌رو می‌کند.

بیگانگان آشنا/ ۱۲

مردی که از دل نسخه‌های خاموش، صدای ایران را در آناتولی شنید

احمد آتش، خاورشناس برجسته ترک، با بهره‌گیری از متدولوژی دقیق اروپایی و عشق به میراث فارسی، نه‌تنها آثار مفقود را احیا کرد، بلکه پل ارتباطی مستحکمی میان محافل علمی ایران و ترکیه بنا نهاد.

وطنیات/ ۳۹

ما که اطفال این دبستانیم، همه از خاک پاک ایرانیم

ایرج‌میرزا با نگاه تعلیمی‌اش، گل‌گلاب با شکوه حماسی‌اش، یمینی شریف با ندای مهربانانه‌اش و شعبانی با زبان کودکانه‌اش، همگی در یک هدف مشترک بوده‌اند: ساختنِ «ایرانِ فردا به دستِ کوکان ایران».